De bestrating verzakt in mijn tuin wat kan ik daar aan doen? Is een veel gestelde vraag.

Bestrating verzakt meestal omdat de ondergrond niet stevig genoeg is of omdat er iets onder de bestrating is veranderd. Naar aanleiding van diverse vragen beschrijf ik in dit artikel een aantal oorzaken en wat je er aan kan doen om het te voorkomen.

bestrating verzakt en kiert tuincursus online

Oorzaken van verzakkende bestrating

  • Slappe ondergrond of bodemdaling bij voorbeeld bij veengrond
  • Onstabiele ondergrond zakt in na vorst
  • Regenwater spoelt het zand weg
  • Zand spoelt onder de fundering
  • Te zware belasting waardoor spoorvorming
  • Zandbed is te dun
  • Zandbed of cunet draineert niet voldoende

Waarom de bestrating verzakt

Bij een slappe ondergrond kan verharding makkelijk wegzakken, het pakket van zand en stenen heeft ook een behoorlijk gewicht wat op slappe veengrond makkelijk wegzakt. Wat ook nog wel eens voorkomt is verlaging van het grondwaterpeil waardoor de bodem in zijn geheel kan inzakken. Grondsoorten die veel vocht kunnen opnemen kunnen in vorstperiodes uit zetten en bij het ontdooien weer inzakken waardoor de bestrating ongelijk weg kan zakken.

Vaak wordt er onder de verharding alleen straatzand gebruikt dat blijft over het algemeen prima op zijn plaats liggen. Als er veel regenwater op of langs de verharding stroomt kan het water het zand makkelijk weg spoelen waardoor de verharding ineens wegzakt, dit ontstaat soms ook na een flinke hoosbui. Een andere oorzaak van stromend water is een lekkende regenpijp of afgebroken rioolbuis waardoor het zand in de afvoer kan wegspoelen.

Als de bodem in zijn geheel zakt komt het ook wel eens voor dat er ruimte onder de fundering van het huis ontstaat waardoor het zand in de kruipruimte kan spoelen of zakken. De bestrating zakt dan juist dicht bij het huis weg.

Verzakking kan ook ontstaan door piekbelasting en een onvoldoende verdichte basis. Dit komt vaak voor bij een oprit waar de wielen steeds over het zelfde deel van de bestrating gaan en er spoorvorming ontstaat. Bij een te lichte of vergeten kantopsluiting gaan de stenen makkelijk schuiven waardoor er kieren tussen de stenen ontstaan, dit zie je ook in bochten waar veel zijwaartse kracht op de stenen wordt uitgeoefend.

Is het zandbed te dun (minder dan 10 cm) dan kan de grond (die altijd werkt) omhoog komen waardoor de stenen ongelijk verzakken. Vaak zie je dan ook wormenhoopjes tussen de voegen van de bestrating doorkomen. Wormen kunnen geen voedsel vinden in een dikke zandlaag.

Ontwatering is zeer belangrijk bij een goed aangelegde bestrating zorg dus voor een flinke laag brekerzand of straatzand met onderop eventueel een laag gebroken puin. Hierdoor kan het water makkelijk wegzakken naar de ondergrond, kan er regenwater tijdelijk gebufferd worden en zal de bestrating minder snel opvriezen. Als de verharding vlot kan opdrogen heb je ook minder snel last van algen en mossen.

bestrating verzakt door lekke afvoer tuincursus online

Manieren om verzakking van de bestrating te voorkomen

  • Wegendoek onder het zandbed voorkomt ongelijkmatige verzakking
  • Verharding onder afschot aanleggen zodat het regenwater eraf kan lopen
  • Aansluiting regenpijp herstellen met meeschuivende pijp
  • Gronddoek langs fundering plaatsen zodat het zand er niet onder kan zakken
  • Dikke onderlaag van steenpuin voorkomt spoorvorming
  • Zandbed dient minimaal 15 cm dik te zijn
  • Een laag steenpuin van minimaal 10 cm en grover brekerzand daar op zorgt dat het water sneller weg kan zakken
  • Bestratingsvoegmortel tussen de bestrating voorkomt dat het zand kan wegspoelen

bestrating verzakt minder met steenpuin tuincursus online

Oplossingen om te voorkomen dat de bestrating verzakt

Wegendoek is een waterdoorlatend vlies wat de zandlaag kan scheiden van de ondergrond, doordat het pakket zand bij elkaar blijft maar het water wel weg kan zakken vormt het een stabiele ondergrond. Op een zachte ondergrond wordt ook de druk op de bodem beter verdeelt waardoor de verharding in zijn geheel zakt en niet pleksgewijs.

De bestrating kan het beste onder afschot aangelegd worden. Dit houdt in dat de verharding minimaal 1 cm per meter schuin afloopt naar de tuin of een afvoergoot, hierdoor blijft er geen water op de stenen staan.

Bij plaatselijke verzakking en gaten in de onderlaag eerst de regenwater afvoer of riolering controleren en eventueel een mee-schuivende pijp ertussen plaatsen als de kans op verzakking aanwezig is. Zakt of spoelt het zand onder de fundering van het huis graaf dan een sleuf langs de fundering en breng waterdoorlatend wegendoek in een L-vorm aan zodat het zand niet meer zo makkelijk kan wegspoelen.

Voor een oprit of pad waar ook verkeer overheen moet kunnen is het aanbrengen van een flinke laag steenpuin zeker aan te raden. Breng afhankelijk van het gewicht van de voertuigen minimaal 15 tot 20 cm steenpuin of gebroken puin aan. Plaats ook wegendoek op de ondergrond en tussen de laag steenpuin en de bovenlaag van zand of grind dit geeft ook een gelijkmatigere drukverdeling waardoor spoorvorming voorkomen wordt. Laag voor laag aan-trillen met een trilplaat zorgt voor een stabiele ondergrond die niet kan na-zakken.

Voor een tegelpad of terras is een zandbed van minimaal 15 cm noodzakelijk voor een stabiele onderlaag en goede ontwatering. Brekerzand heeft daarbij de voorkeur op gewoon zeezand of straatzand omdat dat wat grover en schoner is waardoor het beter ontwaterd.

Om de bestratingsmaterialen bij elkaar te houden en onkruid tussen de voegen te voorkomen is het gebruik van een bestratings-voegmortel aan te bevelen. Na het leggen van een nieuwe verharding wordt dit voegmortel ingeveegd wat na een dag al hard is geworden. Hierdoor kan het zand niet meer uit de voegen wegspoelen en kunnen ook mieren niet meer voor zandhoopjes zorgen. Door de harde voegen heeft ook het onkruid geen kans meer om tussen de voegen te groeien. Er zijn zelfs voegmortels die waterdoorlatend zijn zodat het regenwater onder de verharding kan weg zakken.

bestrating verzakt minder met trilplaat tuincursus online

Een goed aangelegde bestrating gaat jarenlang mee mits bovenstaande aanwijzingen in acht worden genomen. Heb je nog vragen over verhardingen of de tuin?
Laat het weten via: Tuinvragen insturen

Wil je meer weten over bestrating? De verschillen tussen de soort stenen, hoe je het onderhoud beperkt of hoe je een duurzame bestrating aanlegt.
Dan is de Masterclass Bestrating en Verlichting een perfecte eerste stap.

Met groene groet, Geral Overbeek.