Het hoe en waarom over snoeien

Planten in de natuur

Planten in de vrije natuur worden nooit gesnoeid maar kunnen uitgroeien, bloeien, vrucht zetten en uiteindelijk sterft de plant weer af. Een eik kan wel honderden jaren oud worden, terwijl een vingerhoedskruid na 2 jaar al afsterft.
In de natuur kan een plant wel in zijn groei geremd worden bijvoorbeeld: door de harde zeewind (scheve zeeden) of door natuurlijke bosbranden waarna de planten weer opnieuw uitlopen en verder groeien.

 

Snoeien is echt monnikenwerk 

Het snoeien is een ingreep van de mens met als doel om de plant in toom te houden of door een bepaalde manier van snoeien wordt de plant beïnvloed. Hierdoor kan een plant mooier bloeien (roos) of door snoei krijgt de plant een bepaalde vorm (buxusspiraal).

De monniken zijn belangrijk geweest in de ontwikkeling van het snoeien. Zij waren specialisten in het zogenoemde “monnikenwerk” met name het tijdrovende zaaien, selecteren, enten en snoeien van fruitbomen.
Door een fruitboom op een bepaalde manier te snoeien ontdekte zij dat de boom beter bloeide en meer vrucht gaf.

 

Het snoeien in de praktijk

Snoeien is dus het gunstig beïnvloeden van de plant zodat de plant beter bloeit of groeit. Het betreft in hoofdzaak houtachtige gewassen zoals sierheesters en bomen.

Een struikroos wordt in Maart gesnoeid om er voor te zorgen dat de juiste ogen uitlopen, er jonge scheuten worden gevormd en de roos mooi gaat bloeien. Snoeit men de roos niet dan zal de struik veel verder doorgroeien waardoor de groeischeuten steeds hoger op de plant komen en de rozen ergens hoog in de lucht verschijnen. Ook is een roos in de natuur een warrige struik die zeer veel ruimte in beslag neemt dit is meestal niet gewenst.

Een ander voorbeeld is de vlinderstruik ( Buddleja) deze sierlijke struik heeft een enorme groeikracht. De plant vormt ieder voorjaar jonge groeischeuten waar in de zomer al de bloemen aan groeien. Het beste is om de struik ieder voorjaar zeer kort te snoeien, de scheuten groeien dan van onderaf en al de jonge scheuten geven in de toppen rijkelijk hun bloemen.
Als de vlinderstruik een aantal jaren niet gesnoeid wordt komen er steeds nieuwe scheuten op de takken van het jaar ervoor en wordt de struik steeds groter en breder de bloei neemt af en vaak zal de struik uiteindelijk omvallen of door midden scheuren.

Het snoeien van sierheesters gebeurt het beste direct na de bloei. Ook geldt de regel dat zomer- najaarsbloeiers in het voorjaar (maart april) gesnoeid moeten worden, de scheuten die in het seizoen uitgroeien vormen aan de toppen ieder jaar nieuwe bloemen. Voorjaarsbloeiende planten snoeit men in het najaar of direct na de bloei.
Ook is het belangrijk om te weten hoe een bepaalde soort groeit en bloeit omdat elke plant uniek is en ook zijn specifieke snoeiwijze heeft.

 

Bomen over bomen

Het snoeien van bomen is iets anders dan bij sierheesters. Bij vormbomen zoals leilinde of knotwilg is er regelmatig snoei nodig om de boom in de gewenste vorm te krijgen of houden.

Andere bomen dan de vormbomen hebben van nature een bepaalde vorm die het beste niet verstoort kan worden.
Bijvoorbeeld: een appel heeft een bolvormige kroon en een peer meer een ronde zuilvorm, het blad geeft ook vaak een indicatie van de uiteindelijke kroonvorm. Dit gaat alleen op voor de natuurlijke groeivorm en dus niet voor bomen die in een speciale vorm zijn gekweekt.

In de jeugdfase van een boom moet er soms worden ingegrepen om problemen later te voorkomen. Dit zijn de dubbele top, plakoksel of kruisend hout.
Als deze verkeerde takken in de eerste jaren zijn weggesnoeid kan de boom zich ontwikkelen tot een evenwichtige kroon. De enige snoei is dan het verwijderen van beschadigde of kruisende takken.

 

Verkeerde keuze kan een groot probleem vormen

Het is jammer als een boom drastisch ( mishandeld )gesnoeid moet worden, hierdoor zal de boom overdreven reageren en de boom is zijn oorspronkelijke kroonvorm kwijt.
De keuze van de juiste boom op de juiste plek is dus belangrijk zodat deze noodgrepen niet nodig zijn.

De boom is niet te groot, maar de boom is niet geschikt voor de plek. Ondanks dat een boom vele jaren nodig heeft moet men zich toch realiseren hoe groot een bepaalde soort uiteindelijk wordt. Denk aan het bekende gezegde: “planter dood, boom groot”.

 

Ga jij voor een goed advies

Ga voor een goed advies naar een Hovenier of Boomchirurg laat je adviseren of schrijf in voor een cursus snoeien.
Ook met de Professionele Tuincoach kan je een afspraak maken om, in jouw eigen tuin, al doende onder begeleiding het snoeien te leren.

 

Met groene groet, Geral Overbeek.